کارتل ماشین ( کارتر ) چیست و چه کاربردی دارد ؟

کارتل یا کارتر , محفظه‌ای است که در زیر موتور با پیچ‌های متعدد به علاوه یک واشر نسوز به بدنه سیلندر موتور و یا بهتر است بگوییم به بلوکه موتور متصل است .

در مقاله قبلی در مورد سیستمی به نام کاربراتور صحبت کردیم . حالا به بررسی کامل محفظه موتور می‌پردازیم تا بتوانید به صورت کامل با زبان فنی خودرو آشنا شده و به راحتی اطلاعات خود را در این مورد بالا ببرید . حالا بیایید باهم بررسی کنیم که کارتل یا کارتر چیست ؟ با گواهیران همراه باشید .

پیشنهاد ویژه : مقاله جدید هزینه گواهینامه رانندگی ماشین

کارتل و یا کارتر چیست ؟

در بند بالاتر گفتیم که کارتر قسمتی از موتور و محفظه‌ای از موتور است که به بلوکه موتور متصل شده و پر از روغن می باشد تا میل لنگ و یاتاقان های آن بتوانند در آن حرکت کند و روغن کاری شوند . ( یعنی مخزن نگهداری روغن است ) .

در این حالت , میل لنگ و تمامی قطعات به خوبی روغن کاری شده و به نوعی در روغن در حال گردش مدام هستند و همینطور تمامی قطعات خنک شده و از گرمای آنها کاسته می‌شود که این نوعی از خنک‌کاری نیز محسوب می‌شود .

کارتل ماشین در اصل محلی است که تمامی روغن‌های موجود در موتور به سمت آن سرازیر شده و می‌توان گفت بیش از 90% روغن آنجا جمع می‌شود .

اگر کارتل نباشد چه می‌ شود ؟

اگر کارتر نباشد یا به صورت واقعی اگر بخواهیم مثال بزنیم , اگر کارتر در حین رانندگی براثر سانحه‌ای کنده شود و دیگر به موتور وصل نباشد چه اتفاقی می‌افتد ؟

سوال ساده اما بسیار فنی است .

اگر فرض کنیم که این مخزن در حین رانندگی کنده شده و دیگر نباشد , تا 60 ثانیه اول موتور مشکلی برایش پیش نمی‌آید زیرا پیستون‌ها , یاتاقان‌ها , سوپاپ‌ها , اسبک‌ها , میل بادامک‌ها , و … هنوز روغن دارند و ساییده نمی‌شوند , ناگهان بعد از 60 ثانیه قطعات داغ می‌شود و روغن می‌سوزد , اینجاست که آسیب‌ها نمایان می‌شود . در این حالت است که تمامی قطعات نیاز به خنک کاری با روغن و همینطور روغن کاری به جهت روان بودن دارند .

در نتیجه چه اتفاقی می افتد ؟ بدون شک باید با موتور ماشینتان خداحافظی گرمی داشته باشید زیرا دیگر به درد کار نخواهند خورد .

آسیب‌هایی که اتفاق می‌افتد ؟

1- یاتاقان‌های متصل شده به میل‌لنگ کم کم ساییده شده و از بین می‌روند .
2- شاتون روی میل‌لنگ فشار می‌آورد چون حرارت زیاد است هردو آسیب می‌بینند .
3- پیستون به دیواره سیلندر کشیده شده و سیلندر را از بین می‌برد .
4- براثر حرارت زیاد شاتون جوش خورده و از کار می‌افتد .
5- براثر سایش پیستون به سیلندر, پیستون آنقدر سرخ می‌شود که به سیلندر می‌چسبد .

کارتل چگونه آسیب می‌بیند ؟

اگر تصادفات را فاکتور بگیریم و از این صرف نظر کنیم که کارتر هیچ محافظ و سینی ندارد . چطور خراب می‌شود و چرا ؟

در 2 حالت می‌تواند خراب شود :

حالت اول : پیچ تخلیه روغن را بد ببندید و رزوه آن خراب شود .
در این صورت روغن به بیرون ریخته شده و از روغن موتور کاسته می‌شود و قطعات آسیب می‌بینند اما نکته مهم در اینجاست که رزوه کارتر خراب شده و شما باید فورا برای درست کردن این مخزن به تراشکاری برید و در این شرایط باید مخزن شما مجدد بازبینی شود .

حالت دوم : واشر کارتر بسوزد و خاصیت آب‌بندی را از دست بدهد .
در این حالت اتفاقی که می‌افتد این است که روغن به بیرون نفوذ کرده و روغن‌ریزی و روغن سوزی رخ می‌دهد . اما نکته منفی در اینجاست که اگر دیر متوجه این مورد شوید ممکن است لبه های مخزن روغن خراب شده و آسیب جدی ببیند که در این حالت شما باید حتما برای خرید یک مخزن جدید اقدام کنید .

وقتی روغن در کارتل کم باشد اویل پمپ روغن را پمپ نمی‌کند و به رینگ و پیستون روغن نمی‌رسد . در این حالت رینگ و پیستون آسیب جدی دیده و دود آبی از اگزوز شما خارج می‌شود .

آیا می توان کارتل را تعمیر کرد ؟

اگر مشکل فقط از پیچ باشد , بله می‌توانید به راحتی پیچ را عوض کنید .
اما اگر مشکل از سوراخ شدن باشد و اگر تعداد سوراخ ها زیاد باشد و جنس بسیار فرسوده شده باشد , خیر باید فورا تعویض شود .

اما اگر واشر آن سوخته شده باشد می‌توان واشر را تراشید و یک واشر نو انداخت . با این کار نشتی روغن گرفته می‌شود . اصولا این مخزن نیازی به تعویض شدن ندارد مگر آنکه آسیب جدی دیده باشد و در این شرایط به شما توصیه می کنیم که حتما برای تعویض آن فورا اقدام کنید و این مورد را جدی بگیرید .

جنس و عمر کارتر ( کارتل ) چیست و چقدر است ؟

کارتل ماشین جنس‌های بسیار متعدد و مختلفی دارد . اما پرکاربرد‌ترین آنها از جنس آلیاژ آلومینیوم و چدن است که مقاومت حرارتی بسیار مطلوبی دارد .

عمر کارتر موتور بسیار زیاد است و در حد متوسط حدودا 10 سال عمر مفید این قطعه است .

آیا موتور های برقی نیز کارتل ( کارتر ) دارند ؟

شاید بگویید خیر , موتور برقی که نیازی به پیستون ندارد پس اصلا نیازی به کارتل یا کارتر ندارد اما سخت در اشتباهید .

کارتر در موتورهای برقی بسیار کوچک بوده و یک پمپ روغن برقی فلزی است . وظیفه آن ایجاد لایه روغنی جهت جلوگیری از سایش قطعات است .

مخصوصا باعث جلوگیری از سایش شفت اصلی خروجی از موتور به گیربکس است .

آیا هواپیما کارتل دارد ؟

از آنجایی که هواپیما برای حرکت بر روی باند نیاز به نیروی اولیه به جز موتور احتراق خارجی دارد , بله یک کارتر بسیار بزرگ برای این مورد در نظر گرفته شده که درست در بالای 2 چرخ هواپیما قرار گرفته است .

این محفظه با استفاده از 48 پیچ به بدنه موتور متصل شده است . ( البته در ایرباس‌های بسیار بزرگ حدودا 108 پیچ , کارتر را به بدنه متصل کرده است .)

آیا کارتل کاربرد دیگری جز نگهداری روغن دارد ؟

همانطور که گفته شد , کارترها صرفا وظیفه نگهداری از روغن را ندارند , این مخزن وظایف نگهداری از قطعاتی مانند میل‌لنگ و یاتاقان و پمپ روغن را درست در وسط چند لیتر روغن را نیز دارد . اما باید بدانید این مخزن به قدری حیاطی است که اگر برای آن اتفاقی بی افتد باید هزینه های بسیار زیادی را برای ماشین خود بپردازید و به شما توصیه می کنم حتما از سینی زیر کارتر استفاده کنید که در این شرایط بدون شک می توانید به خوبی از مخزن مراقبت کنید .

موفق و پیروز باشید . گواهیران – وب سایت مرجع رانندگی در ایران .